Bunkerdag en documentaire "Pathfinder lost" van Omrôp Fryslân in het Kazemattenmuseum
In dit artikel:
De elfde Bunkerdag zet dit jaar de verborgen verhalen van bunkers centraal: niet alleen hun oorsprong in de Tweede Wereldoorlog, maar ook de rollen die ze later vervulden, bijvoorbeeld tijdens de Koude Oorlog waarvan het einde in 2026 35 jaar geleden is. Het evenement wil laten zien dat deze betonnen bouwwerken meer zijn dan ruïnes; ze dragen persoonlijke, militaire en regionale geschiedenis die bezoekers nu kunnen ontdekken.
Op 10.00–17.00 uur openen op meerdere locaties in Nederland bunkers die normaal gesloten zijn voor publiek. Bezoekers kunnen door kazematten en ondergrondse ruimten lopen, tentoonstellingen en filmvertoningen bijwonen en zien hoe acteurs en historische voertuigen verhalen tot leven brengen. Voor kinderen is er een speels programma met speurtochten en opdrachten, zodat ook zij laagdrempelig kennismaken met de materiële geschiedenis.
De Atlantikwall — de lange verdedigingslinie die Nazi-Duitsland tijdens de oorlog langs de West-Europese kust aanlegde — vormt de historische achtergrond. Deze linie strekte zich van Noorwegen tot Spanje uit en liet grote sporen na: kustbewoners werden verdreven en tienduizenden militaire bouwwerken ontstonden, waarvan vele nog zichtbaar zijn langs de Nederlandse kust.
Enkele prominente deelnemende locaties:
- Kornwerderzand (bij de Afsluitdijk): de beroemde kazematten waar in mei 1940 een klein garnizoen een Duitse aanval tegenhield. Het Kazemattenmuseum beeldt de staat van de stelling tijdens de oorlog uit, biedt audiotours, films en toont militaire voertuigen (onder meer DAF YA-126’s). Re-enactmentgroep Nullicedo-Friesland brengt dienstplichtscènes uit de jaren ’80 in beeld.
- Lancaster ED603: het in 2023 geborgen wrak uit het IJsselmeer en de teruggevonden bemanningsleden zijn vastgelegd in de documentaire "Pathfinder Lost" van Omrôp Fryslân. De film, die technische berging en persoonlijke verwerking combineert, wordt op Bunkerdag vertoond in het Kazemattenmuseum; daar zijn ook motor en deel van een vleugel van de Lancaster te zien.
- Schiermonnikoog: Bunkermuseum Schlei (voormalig communicatiecentrum voor radar- en radiosignalen).
- Ameland: voormalige keukenbunker nu museum, met fietsroutes langs het West-Ameland-complex.
- Terschelling: Bunkermuseum met sinds mei 2025 een nieuwe expositie over het oorlogsverleden van het eiland.
- Vlieland: Bunkermuseum WN12H, het enige overgebleven stellingcomplex op het eiland, hersteld door vrijwilligers.
Praktisch: toegang met een polsbandje dat op de dag zelf bij deelnemende locaties verkrijgbaar is. Prijzen: €7,50 voor bezoekers ouder dan 12, €4,00 voor kinderen 4–12 jaar; kinderen tot en met 3 jaar en veteranen met een geldige pas gratis. Meer info en het volledige programma op www.bunkerdag.nl.