Mannen hebben vaker risicovolle seks, vrouwen doen vaker soa-test

In dit artikel:

In 2025 heeft 5% van de Nederlandse bevolking van 16 jaar en ouder in het afgelopen jaar seks gehad met een losse partner zonder condoom, zo blijkt uit de Gezondheidsenquête/Leefstijlmonitor van het CBS in samenwerking met RIVM, Rutgers en Soa Aids Nederland. Risicogedrag komt vooral voor onder twintigers: 11% had onbeschermde seks met een losse partner. Mannen vertonen vaker dit gedrag dan vrouwen; onder twintigers is het verschil het grootst (14% van de mannen versus 8% van de vrouwen).

Testgedrag blijft relatief laag: 3% van de 16-plussers liet zich het afgelopen jaar op hiv testen, met dertigers als hoogste groep (7%). Tests op andere soa’s werden door 5% gedaan; twintigers en dertigers deden het meest zo’n test (10%). Vrouwen laten zich vaker testen dan mannen, vooral bij 20- tot 30-jarigen — daar is het verschil meer dan twee keer zo groot. Mensen die onbeschermde seks met een losse partner hebben gehad, laten zich aanzienlijk vaker testen: 21% liet zich op hiv testen en 28% op andere soa’s, versus respectievelijk 2% en 4% bij mensen zonder risicogedrag.

Bij seksueel actieve vrouwen van 16–50 jaar gebruikt 77% een vorm van anticonceptie. Pil en condoom worden beide door 27% gebruikt; 17% gebruikt een hormonale spiraal en 5% een koperspiraal. Jongere vrouwen zijn vaker gebruikers: 85% van de 16–30-jarigen gebruikt anticonceptie, en zij gebruiken ook relatief vaker de pil (40%) dan dertigers (22%) en veertigers (16%). Ten opzichte van 2015 is pilgebruik onder jonge vrouwen duidelijk afgenomen (van 55% naar 40%), wat mogelijk wijst op een verschuiving naar andere middelen of gedragsveranderingen. De cijfers onderstrepen de noodzaak van gerichte voorlichting en toegang tot testen en anticonceptie, vooral voor jongere leeftijdsgroepen en mannen.