Open Monumentendag op 12 en 13 september

In dit artikel:

Op zaterdag 12 en zondag 13 september 2026 openen tijdens de VriendenLoterij Open Monumentendag duizenden monumenten in heel Nederland gratis hun deuren. Bezoekers kunnen historische gebouwen en plekken bekijken en deelnemen aan activiteiten zoals rondleidingen, tentoonstellingen, fiets- en wandelroutes, muziekoptredens en kinderprogramma’s. Met jaarlijks ruim 1,5 miljoen bezoekers is het evenement het grootste gratis culturele evenement van Nederland. Het doel is sinds de eerste editie in 1987 om belangstelling voor monumenten en draagvlak voor monumentenzorg te vergroten.

Het Europese thema van 2026 is ‘Heritage at Risk’. Nederland vertaalt dit als ‘Veerkrachtig erfgoed – in tijden van onzekerheid’. Daarmee staat centraal hoe monumenten omgaan met klimaatverandering, extreem weer, oorlogsschade, brand, overstromingen, verwaarlozing en het tekort aan vakmensen. Ook restauratie, verduurzaming en het doorgeven van kennis en vakmanschap krijgen aandacht.

De landelijke opening vindt op vrijdag 11 september plaats in Flevoland, dat net als Open Monumentendag in 2026 zijn 40e verjaardag viert. Voor het eerst wordt de opening niet op één centrale plek gehouden: in alle zes Flevolandse gemeenten wordt een monument in de schijnwerpers gezet. Zo kunnen inwoners dichtbij huis kennismaken met erfgoed en desgewenst meerdere locaties bezoeken. De editie wil laten zien hoe historische plekken zich kunnen aanpassen en ook in de toekomst betekenisvol kunnen blijven.